काठमाडाैं ।

कतारका पूर्व अमिर शेख हमद बिन खलिफा अल थानीको ७४ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ। कतार सरकारले आइतबार उनको निधनको पुष्टि गर्दै यसलाई राष्ट्रका लागि ठूलो क्षति भएको जनाएको छ।

अमिर कार्यालयद्वारा जारी विज्ञप्तिमा शेख हमदप्रति श्रद्धाञ्जली व्यक्त गर्दै देशले एक दूरदर्शी र परिवर्तनकारी नेता गुमाएको उल्लेख गरिएको छ। उनको सम्मानमा आइतबार साँझ अन्त्येष्टि प्रार्थनाको आयोजना गरिनेछ भने केही दिन राष्ट्रिय शोक मनाइने भएको छ। शोक अवधिभर राष्ट्रिय झण्डा आधा झुकाइने, सरकारी कार्यालय तथा सार्वजनिक संस्थाहरू बन्द रहने जनाइएको छ।

शेख हमदले सन् १९९५ मा आफ्ना पिता शेख खलिफा बिन हमद अल थानीबाट रक्तपातविहीन रूपमा सत्ता सम्हालेका थिए। उनको नेतृत्वमा कतारले प्राकृतिक ग्यासको विशाल भण्डारको उपयोग गर्दै तीव्र आर्थिक विकास हासिल गर्‍यो र विश्वका समृद्ध तथा प्रभावशाली राष्ट्रमध्ये एकका रूपमा आफूलाई स्थापित गर्‍यो।

उनको शासनकालमा कतार विश्वकै प्रमुख तरल प्राकृतिक ग्यास (एलएनजी) उत्पादक तथा निर्यातकर्तामध्ये एक बन्न सफल भएको थियो। विदेशी लगानी र अन्तर्राष्ट्रिय साझेदारी विस्तार गर्दै देशको अर्थतन्त्रलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याउन उनले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए।

शेख हमदकै नेतृत्वमा सन् १९९६ मा अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्था अल जजिरा स्थापना भएको थियो। साथै कतारको सार्वभौम लगानी कोषमार्फत विश्वका विभिन्न प्रतिष्ठित कम्पनी र संस्थामा लगानी विस्तार गरिएको थियो।

उनको कार्यकालमै कतारले सन् २०२२ को फिफा विश्वकप फुटबल आयोजना गर्ने अधिकार प्राप्त गरेको थियो। यद्यपि, विश्वकप आयोजनाका क्रममा भ्रष्टाचार, आप्रवासी श्रमिकको अवस्था तथा मानवअधिकारका विषयमा कतारले अन्तर्राष्ट्रिय आलोचना पनि खेप्नुपरेको थियो। कतार सरकारले भने ती आरोपको खण्डन गर्दै विश्वकपसँग जोडिएका धेरै दाबी भ्रामक रहेको बताएको थियो।

शेख हमदको निधनप्रति बेलायतका राजा चार्ल्स तृतीय र रानी क्यामिलाले श्रद्धाञ्जली व्यक्त गर्दै उनको दूरदृष्टि, नेतृत्व क्षमता र कतारी जनताको हितप्रतिको समर्पणको प्रशंसा गरेका छन्।

भारत सरकारले पनि उनको सम्मानमा राष्ट्रिय शोकको घोषणा गरेको छ। भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले शेख हमदलाई कतारलाई विकास र समृद्धिको नयाँ उचाइमा पुर्‍याउने दूरदर्शी नेता तथा भारतका असल मित्रका रूपमा स्मरण गरेका छन्।

शेख हमदले सन् २०१३ मा स्वेच्छाले सत्ता आफ्ना छोरा तथा वर्तमान अमिर तमिम बिन हमद अल थानीलाई हस्तान्तरण गरेका थिए। उनी आधुनिक कतारको निर्माणमा निर्णायक भूमिका खेल्ने नेताका रूपमा स्मरण गरिन्छन्।