काठमाडौं । कर कार्यालयमा दर्ता भई वार्षिक विवरण नबुझाउनेको संख्या बर्सेनि वृद्धि हुँदै गएको छ । आन्तरिक राजस्व विभागकाअनुसार दर्ता भएर पनि कर विवरण बनुझाउनेको संख्या आर्थिक वर्ष २०७४ र ७५ मा ३३।१८ प्रतिशत तथा आर्थिक वर्ष २०७५ र ७६ मा सो संख्या बढेर ४२.९२ प्रतिशत पुगेको छ।

कर कार्यालयमा दर्ता हुने करदाताको संख्या बढ्दै गएकोमा दर्ता भएका करदाताको ठूलो संख्याले करको विवरण नै नबुझाउने गरेको पाइएको हो । अर्थमन्त्री जनार्दन शर्माले नागरिकलाई कर तिरौं तिरौंको अवस्था सिर्जना गनुपर्ने बताइरहँदा ४२ प्रतिशतभन्दा बढीले करको विवण नै पेस नगर्ने प्रवृति चुनौतीको रुपमा देखिने आंकलन गर्न सकिन्छ । सरकारले गुणस्तरमा भन्दा पनि संख्यामा बढी जोड दिइएकाले करको विवरण नै पेस नगर्ने प्रवृत्ति चुनौतीको रुपमा देखिने आंकलन गर्न सकिन्छ ।

सरकारले गुणस्तरमा भन्दा पनि संख्यामा बढी जोड दिइएकाले करको विवरण नबुझाउने करदाताको संख्या बढ्दै गएको पूर्व राजस्वसचिव रामशरण पुडासैनी बताउँछन् । ‘कुनै पनि करदातालाई कर प्रणालीमा दर्ता गराउँदा उसको कारोबारलाई अवस्था हेरे, उसले पछि कर तिर्न सक्छ सक्दैन नियम पालना गर्न सक्छ सक्दैन । कारोबार स्थायी खालको कारोबार स्थायी खालको कारोबार हो या कुनै प्रयोजनका लागि मात्र दर्ता भएको हो भनेर हेर्नुपर्ने हो,’ उनी भन्छन्, ‘तर हामीले क्वालिटीमा भन्दा पनि ‘क्वान्टिटीमा मात्र जोड दियौं ।’ त्यसैले दर्ता भएकाबाट पनि विवरण नआउने समस्या बढ्दै गएको हो ।’

कारोबार